Sektördeki hava kalitesi standartlarını anlamak

Bir gıda ve içecek üretim tesisinin güvenli şekilde işletilmesi ve tüm ekipmanların korunması için, basınçlı havanın ilgili kalite standartlarını karşılaması kritik öneme sahiptir. Bunların en önemlisi ISO 8573-1 (ed. 2010) standardıdır. Uluslararası kabul görmüş bu hava kalitesi standardı, üç ana kirletici türü (nem, yağ ve partiküller) için hava kalitesi sınıflarına ayrılmıştır.
ISO 8573-1, operatörlerin havanın ne kadar temiz olması gerektiğini belirlemesine yardımcı olan bir rehberdir. Temelde, basınçlı hava sisteminin belirli bir noktasında havada bulunabilecek kirletici miktarını tanımlar.
Havanın bazı uygulamalarda yüksek kalitede olması gerekmez (örneğin, toz sütün depodan üretim hatlarına taşınması), ancak süreç ilerledikçe daha yüksek bir standardı karşılayacak şekilde arıtılması gerekebilir.
Bu nedenle, fabrika operatörlerinin uygulamalarına uygun ISO 8573-1 sınıfını bilmeleri önemlidir. Aşağıdaki tabloda görülebileceği gibi, en yüksek hava kalitesi gereksinimi Sınıf 0’dır. Bu sınıfta, belirli bir kirletici seviyesi ve belirli basınçlı çiğlenme noktası tanımlanmamıştır, ancak bu değerler Sınıf 1’in altında olmalıdır.

Sınıf	Katı Parçacık m³ başına maksimum parçacık sayısı			Su Basınçlı Çiğlenme Noktası (°C)	Yağ (Buhar dahil mg/m³)
Sınıf	0,1-0,5 Mikron	0,5-1,0 Mikron	1,0-5 Mikron	Su Basınçlı Çiğlenme Noktası (°C)	Yağ (Buhar dahil mg/m³)
0	Ekipman kullanıcısı veya tedarikçisi tarafından belirlenir ve Sınıf 1’den daha katıdır
1	≤ 20.000	≤ 400	≤ 10	≤ -70 (-94°F)	≤ 0,01
2	≤ 400.000	≤ 6.000	≤ 100	≤ -40 (-40°F)	≤ 0,1
3	Belirtilmemiş	≤ 90.000	≤ 1.000	≤ -20 (-4°F)	≤ 1
4	Belirtilmemiş	Belirtilmemiş	≤ 10.000	≤ +3 (38°F)	≤ 5
5	Belirtilmemiş	Belirtilmemiş	≤ 100.000	≤ +7 (45°F)	NA
6	Belirtilmemiş	Belirtilmemiş	Belirtilmemiş	≤ +10 (50°F)	NA

Bazı uygulamalarda, farklı kirleticiler için farklı hava kalitesi sınıfları gerekebilir. Örneğin, istenen hava kalitesi Sınıf 1-2-2 olabilir; bu, katı partiküller için Sınıf 1, yağ ve su için ise Sınıf 2 gerekliliği anlamına gelir.

Gıda ve içecek endüstrisi için gıda sınıfı yağın önemi

Gıda sınıfı yağ, gıda ve içecek üretiminde basınçlı havanın bütünlüğünü ve güvenliğini korumada kritik bir rol oynar.

Bu özel yağlayıcılar, ABD Tarım Bakanlığı (USDA) ve NSF International gibi kuruluşlar tarafından belirlenen sıkı standartlara uygundur. H1 olarak etiketlenmiştir; yani makine kullanımı sırasında gıdayla rastlantısal teması güvenlidir.

Gıda ve içecek tesislerinde, kompresörlerde kullanılan yağlayıcıların uygunluğunun doğrulanması gereklidir. Bu doğrulama, tedarikçi veya NSF International kaydı üzerinden yapılmalıdır. Ancak unutulmamalıdır ki, bu yağ gıda ile temas açısından güvenli olsa da doğrudan gıdaya temas etmemelidir.

Mevzuata göre, gıda ile yağlayıcıların doğrudan teması mümkün olduğunca azaltılmalıdır. Rastlantısal temas durumunda, gıda sınıfı yağlayıcıların gıdadaki konsantrasyonu güvenlik standartlarını sağlamak için milyon başına 10 parçayı (10 mg/kg gıda) aşmamalıdır.

Atlas Copco, NSF International onaylı, gıda ve içecek endüstrisinin ihtiyaçlarına özel olarak geliştirilmiş üst düzey gıda sınıfı yağlar sunar: Roto Synthetic Foodgrade Fluid ve Roto Synthetic Foodgrade Ultra Fluid, Atlas Copco GA - GX kompresörleriyle uyumludur. Yağsız vida ve dişli kompresörler için (ZR, ZT, ZA ve ZE serileri) Roto Z Foodgrade Oil önerilir. Atlas Copco'nun yağsız scroll veya su enjeksiyonlu kompresörleri (SF ve AQ serileri) ise yağ kullanımına izin verilmeyen durumlar için en iyi çözümdür.

Ancak tekrar hatırlatmak gerekir ki, bu yağ rastlantısal temas için güvenli olsa da doğrudan gıda ile temas etmemelidir. Gıdaya doğrudan temas eden makineler için, tam uyum ve güvenlik sağlamak amacıyla Class 0 yağsız kompresörler tercih edilmelidir.

Eski ekipmanınızı yenileyerek değer katmak

Enerji tasarrufu sağlamak işletmeler için önemli bir avantajdır. Bu, özellikle yüksek ve dalgalı enerji fiyatlarının, giderek sıkılaşan düzenlemelerin ve sürdürülebilirlik hedeflerinin öne çıktığı günümüzde daha da önemlidir. Gıda ve içecek üretimi de bu durumdan muaf değildir. Enerji tüketiminizi ve dolayısıyla maliyetlerinizi azaltmanın bir yolu, eski basınçlı hava ve azot ekipmanınızı daha verimli modellerle değiştirmektir. Başlangıçta bir yatırım gerektirse de, bu maliyeti kısa sürede geri kazanabilirsiniz. Çünkü azot üretiminde kullanılan kompresörler yüksek enerji tüketimine sahiptir. Neyse ki, kompresör teknolojisindeki önemli yenilikler sayesinde günümüz modelleri, önceki nesil makinelere göre çok daha verimlidir. Atlas Copco’nun değişken hızlı sürücü (VSD) teknolojisindeki öncülüğünü örnek alalım.
25 yılı aşkın süre önce, pazar lideri, motor hızını basınçlı hava talebine göre ayarlanabilen ilk kompresörü geliştirdi. İlk modeller, sabit hızlı kompresörlere kıyasla enerji maliyetlerinde %35’e varan tasarruf sağladı. Enerji maliyetlerinin, bir kompresörün toplam sahip olma maliyetinin yaklaşık %80’ini oluşturduğu düşünüldüğünde bu tasarrufun önemi büyüktür.
Atlas Copco’nun VSD^S serisi, bu ultra verimli yağ enjeksiyonlu vidalı kompresörlerin üçüncü neslidir. Yeni teknolojik gelişmeler sayesinde, sabit hızlı kompresörlere kıyasla enerji maliyetlerinde %60’a varan tasarruf sağlanabilmektedir (ve önceki VSD ünitelerine göre de önemli avantajlar sunar).
Benzer şekilde, yağsız VSD⁺ serisi kompresörler daha az yer kaplar ve entegre döner tamburlu kurutucuya sahiptir; böylece ekstra zemin alanı gerektirmeden daha temiz bir kurulum yapılabilir.
Bu da şu anlama gelir: VSD teknolojisine sahip bir kompresör için başlangıçta biraz daha yüksek bir bedel ödersiniz. Ancak kullanımın ilk gününden itibaren işletme maliyetleriniz önemli ölçüde düşer. Çoğu durumda yatırımın geri dönüş süresi birkaç ay içinde gerçekleşir ve sonrasında her gün işletmenize tasarruf sağlar. Bu yalnızca ekonomik bir avantaj değil, aynı zamanda gelecekteki enerji dalgalanmalarına ve daha sıkı çevre düzenlemelerine karşı işletmenizi güvence altına almanın da etkili bir yoludur.

Uzmanımıza danışın